آنچه اخبار غیررسمی بدان اشاره دارد، و تا اندازهای هم میتوان به صحت آن یقین کرد، اینست که این هموطنان مظلوم در شرایطی محاکمه و محکوم و مجازات شدهاند، که ابتداییترین اصول محاکمه و دادرسی در مورد آنها رعایت نشده است. از جمله آنکه آنها در دادگاهی محاکمه شدهاند که اکثر متولیان دادگاه از منشی و دادستان شاکی گرفته، تا قاضی، همه اهل عربستان بوده و لاجرم به زبان عربی و لهجه حجازی تکلم مینمودهاند و پرسشها در مورد اتهامات احتمالی شهروندان ایرانی هم به همان زبان و لهجه مطرح میشده. اما متاسفانه بر اساس گزارشات تایید نشده اما نزدیک به یقین، متهمین ایرانی از داشتن مترجم یعنی ابتداییترین حق خود، محروم و ممنوع بودهاند.
در چنین شرایطی مسلم است که در نهایت پاکی و بیگناهی هم، امکان اثبات این بیگناهی وجود ندارد، و نتیجه چنین محکمه و دادگاهی از پیش مشخص است. محکومیت و مجازات آنهم به اشد وجه. یعنی اعدام به وسیله جدا کردن سر از بدن.
موضوع میتواند و باید از دیدگاه دیپلماسی و حقوق بینالملل، مورد بررسی دقیقتری قرار بگیرد. حتی میتوان چنین بیاحترامی و کجدهنی از طرف دولت عربستان را مورد ارزیابی و ترجمه قرار داده، و براساس آن به قضاوت نشست. و نهایتا با درایت و منطق مخصوصی که تضمینکننده اعاده حقوق و حیثیت شهروندان و نظام سیاسی و نهایتا سرفرازی دیپلماسی کشوراست، رفتار نمود.
از طرف دیگر بدون کمترین تردید شایسته و بایسته است که، پروسهای که نهایتا منجر به چنین نتیجه و اتفاقی شدهاست، در سیر تحولات جاری و روابط مابین دو کشور، طی سالهای اخیر مورد مطالعه و بررسی دقیق قرار گرفته، تا خطاهای احتمالی شناخته شود. اگرچه شهروندان مظلوم اعدام شده دیگر زنده نمیشوند، اما این مطالعه از آن نظر حائز اهمیت و لازماجراست، تا از هماکنون جلو تکرار حوادث و موارد مشابه در آینده گرفته شود.
در عرف دیپلماتیک مرسوم است که برای حفظ و تضمین منافع سیاسی متقابل، به محض دریافتن خبر درگذشت یک مقام سیاسی، به نشانه احترام متقابل و حسننیت سیاسی، بلافاصله پیام تسلیتی از طرف دستِکم یک مقام مسئول همطراز، صادر و به مقامات کشور مورد نظر تسلیم می شود.
طی روزهای گذشته ولیعهد «عربسان سعودی» از دنیا رفت. (+) بعضی رسانههای ایرانی تصاویری مخابره نمودند از مردمی که در کمال آرامش و بدون کمترین هراس و مزاحمتی، جلو سفارت این کشور در ایران مشغول توزیع شیرینی به نشانه شادمانی از درگذشت این مقام عالیرتبه سیاسی در عربستان هستند.(+) مسلما تجهیزات فوقپیشرفته تصویربرداری موجود در سفارت عربستان، این شادمانی و سرور را ضبط، و برای استفاده به موقع در اختیار دولت متبوع خود قرار میدهد.
چنین رفتار اشتباهی مسلما کمترین فایده در هیچ حوزهای برای مردم و کشور ایران در بر ندارد. اما به اندازه کافی میتواند برای شهروندان ایرانی خارج از مرزها دردسر، و برای حیثیت ملی کشور در سطح جهانی هزینه داشته باشد. کمترین آن میتواند بهترین بهانه برای دادگاه و دادستان و دستگاه قضایی کشوری بیگانه باشد، که بر خلاف ابتداییترین اصول دادرسی، چند شهروند فارسیزبان ایرانی را به اتهامی واهی دستگیر و به زبان مادری کشور مقصد محاکمه و به اشد مجازات محکوم نموده، و حکم صادره را سریعا در مورد آنها اجرا نمایند. مسلما آنجا از حضور این شهروندان شاد و خوشحالی که جلو سفارت در ایران شیرنی پخش میکنند خبری نیست، و این شادمانی و شیرنی پخشکردن هم نمیتواند مرحمی بر داغ دل خانوادهایی باشد که جگرگوشههایشان در عربستان گردن زده شدهاند.
جدای از آنکه دستگاه دیپلماسی وظیفه دارد موضوع را با دقت و وسواس پیگیری، و تلاش نماید از تکرار موارد مشابه جلوگیری نموده و پیگیر حقوق مسلم شهروندان مظلوم ایرانی باشد، انتظار میرود مراجع مسؤل در داخل کشور نیز با درایت و تعهد بیشتری، شهروندان احساساتی را از نتایج مخرب رفتار ناشی از برداشتهای اشتباه و شادمانی کردن بر مصیبت بیگانگان، که هیچگونه فایده و سودی بر آن مترتب نیست و تماما به خسارت و هزینه منجر میشود، آگاه نموده و اجازه ندهند چنین رفتار دردسرسازی به آسانی اتفاق افتاده و بهانه برای سوءاستفاده بیگانگان فراهم شود.
این نوشته در جرس اینجا
